Mag je werkgever je testen op alcohol of drugs?
Voor beveiligers is fit en alert werken geen detail, maar een voorwaarde om je werk veilig te kunnen doen. Je moet observeren, snel reageren en de-escalerend optreden. Alcohol, drugs en sommige medicijnen kunnen dat beïnvloeden. Maar mag je werkgever je daarom zomaar testen?
Nultolerantie mag, zomaar testen meestal niet
Een werkgever mag duidelijke regels stellen over alcohol- en drugsgebruik. Zeker in functies waarbij veiligheid centraal staat, zoals objectbeveiliging, mobiele surveillance, evenementenbeveiliging of meldkamerwerk, kan een werkgever een nultolerantiebeleid voeren. Dat betekent: niet drinken of gebruiken tijdens werktijd, niet onder invloed verschijnen en geen middelen bij je hebben op het werk.
Toch is nultolerantie iets anders dan een verplichte alcohol- of drugstest. Een testuitslag zegt iets over je lichaam en gezondheid. Daarom valt zo’n test al snel onder privacy- en gezondheidsgegevens. In Nederland mag een werkgever werknemers meestal niet zelf testen op alcohol of drugs, tenzij daarvoor een specifieke wettelijke grondslag bestaat. Voor beveiligers is die testbevoegdheid er niet automatisch.
Wat als je werkgever vermoedt dat je onder invloed bent?
Bij een vermoeden mag je werkgever wel optreden. Denk aan signalen zoals een alcohollucht, onvast lopen, verward gedrag, sloom reageren of klachten van collega’s. Je werkgever moet dan zorgvuldig handelen.
In de praktijk kan hij je aanspreken, een leidinggevende erbij halen, waarnemingen vastleggen en beoordelen of je nog veilig kunt werken. Bij twijfel mag je werkgever je uit de dienst halen of naar huis sturen, zeker als jouw functioneren risico oplevert. Ook kan hij de bedrijfsarts inschakelen, bijvoorbeeld bij mogelijk medicijngebruik of verslavingsproblematiek.
Zie je dat een collega mogelijk onder invloed werkt, meld dit dan bij een leidinggevende. In de beveiliging kan wegkijken gevaarlijk zijn.
Kan je werkgever een test verplichten?
In de meeste gevallen niet. Een werkgever kan je vragen mee te werken aan een alcohol- of drugstest, maar vrijwillige instemming is juridisch lastig. Omdat een werknemer afhankelijk is van zijn werkgever, wordt toestemming niet zomaar als echt vrij gezien.
Weiger je een test, dan betekent dat dus niet automatisch dat je schuldig bent. Wel moet je meewerken aan redelijke veiligheidsmaatregelen. Haalt je werkgever je vanwege zichtbaar risicovol gedrag tijdelijk van het werk, dan moet je daar in principe gehoor aan geven.
Wat zeggen de cao’s in de beveiliging?
In de cao Particuliere Beveiliging staat duidelijk dat je tijdens je werk niet onder invloed mag zijn van alcohol, drugs of geneesmiddelen die je bewustzijn beïnvloeden. Ook staat erin dat je niet mag werken als je adem naar alcohol ruikt.
In de gecontroleerde cao Veiligheidsdomein 2025-2027 staat geen aparte bepaling met de woorden alcohol of drugs. Wel moet de werkgever arbomaatregelen nemen, moeten werknemers voorschriften opvolgen en zijn disciplinaire maatregelen mogelijk bij het bewust negeren van instructies. In de cao Evenementen- en Horecabeveiliging 2024-2027, versie januari 2026, vond ik eveneens geen aparte alcohol- of drugsbepaling. Bedrijfsregels, huisregels, de Arbowet en het arbeidsrecht blijven wel gelden.
Kun je worden ontslagen?
Ja, dat kan, maar niet zomaar. Ontslag hangt af van de feiten. Een beveiliger die onder invloed verschijnt, een incident veroorzaakt, agressief wordt, een post onbeheerd achterlaat of veiligheidsregels negeert, loopt risico op een waarschuwing, schorsing, overplaatsing, verwijdering van de locatie of ontslag.
Bij ernstige situaties kan ontslag op staande voet of ontbinding via de rechter aan de orde zijn. Maar de werkgever moet zorgvuldig bewijs verzamelen. Een onrechtmatig afgenomen test is kwetsbaar. Rechters kijken naar het hele plaatje: wat is waargenomen, welke regels golden, was je gewaarschuwd en hoe ernstig was het risico?
Wat zijn de gevolgen als je wordt betrapt?
De gevolgen kunnen groot zijn. Je kunt naar huis worden gestuurd, een officiële waarschuwing krijgen of tijdelijk worden geschorst. Ook kan de opdrachtgever eisen dat je niet meer op die locatie werkt. In de beveiliging kan dat extra zwaar wegen, omdat betrouwbaarheid, alertheid en toestemming voor beveiligingswerk belangrijk zijn.
Met andere woorden: je werkgever mag meestal niet zomaar testen, maar hij mag wel streng optreden als je onder invloed werkt of een veiligheidsrisico veroorzaakt. Begin dus alleen aan je dienst als je volledig nuchter, scherp en inzetbaar bent.