Wat mag een beveiliger wel en niet? Bevoegdheden uitgelegd
Een beveiliger spreekt mensen aan, controleert bezoekers en grijpt soms in wanneer er iets misgaat. Daardoor kan het lijken alsof beveiligers bijzondere wettelijke bevoegdheden hebben. Maar hoe zit dat precies?
Kort antwoord: een particuliere beveiliger heeft in Nederland in principe niet méér wettelijke bevoegdheden dan een gewone burger. Zijn functie geeft hem dus niet automatisch dezelfde bevoegdheden als de politie of een boa.
Toch kan een beveiliger in de praktijk wel degelijk optreden. Bijvoorbeeld bij toegangscontrole, het handhaven van huisregels of wanneer iemand op heterdaad wordt betrapt.
Welke bevoegdheden heeft een beveiliger?
Een particuliere beveiliger heeft geen algemene politiebevoegdheden.
Een beveiliger mag dus niet zomaar:
- iemand fouilleren;
- een identiteitsbewijs vorderen;
- iemand doorzoeken;
- een boete uitschrijven;
- geweld gebruiken omdat iemand niet luistert.
Toch zijn er situaties waarin een beveiliger iemand mag controleren, tegenhouden of aanhouden.
Daarbij is vooral belangrijk waarom de beveiliger optreedt. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren op basis van huisregels, toestemming, toegangsvoorwaarden of de bevoegdheden die iedere burger heeft.
Mag een beveiliger iemand aanspreken?
Ja. Een beveiliger mag iemand aanspreken en vragen stellen.
Hij kan bijvoorbeeld vragen waar iemand naartoe gaat, voor wie iemand komt of of iemand een toegangspas heeft.
Een beveiliger kan iemand meestal niet verplichten antwoord te geven. Maar weigeren mee te werken kan wel betekenen dat iemand een gebouw of terrein niet binnenkomt.
Moet je luisteren naar een beveiliger?
Niet iedere aanwijzing van een beveiliger heeft dezelfde juridische status als een bevel van de politie.
Een beveiliger kan wel namens een eigenaar of opdrachtgever huisregels handhaven. Wie zich daar niet aan houdt, kan worden gevraagd te vertrekken of de toegang worden geweigerd.
Lees hierover ook: Ben je verplicht te luisteren naar een beveiliger?
Mag een beveiliger om je identiteitsbewijs vragen?
Ja, een beveiliger mag om een identiteitsbewijs vragen, bijvoorbeeld bij de toegang tot een gebouw.
Dat betekent niet automatisch dat iemand wettelijk verplicht is het identiteitsbewijs te tonen.
Wanneer identificatie onderdeel is van de toegangsprocedure en iemand weigert mee te werken, kan de toegang wel worden geweigerd.
Dat is iets anders dan de wettelijke bevoegdheid van bijvoorbeeld de politie om onder bepaalde omstandigheden identificatie te vorderen.
Lees ook: Mag een beveiliger om je identiteitsbewijs vragen?
Omdat er altijd een plek is
waar het leuker is!
Mag een beveiliger je tas controleren?
Een beveiliger mag vragen of iemand zijn tas wil openen.
Bij evenementen, winkels en andere locaties kan een tassencontrole onderdeel zijn van de huisregels of toegangsvoorwaarden.
Wie niet wil meewerken, kan bijvoorbeeld de toegang worden geweigerd.
Een particuliere beveiliger heeft echter niet automatisch de bevoegdheid om onder dwang een tas te doorzoeken.
Mag een beveiliger fouilleren?
Een reguliere particuliere beveiliger heeft geen algemene bevoegdheid om iemand te fouilleren zoals de politie dat onder bepaalde omstandigheden wel kan.
Bij evenementen of andere beveiligde locaties kan een veiligheidscontrole wel onderdeel zijn van de toegangsvoorwaarden. De bezoeker werkt daar dan mee in het kader van de toegang.
Voor sommige sectoren, zoals luchthavenbeveiliging, gelden aanvullende wettelijke regels.
Mag een beveiliger je aanraken of vasthouden?
Een beveiliger mag iemand niet zomaar vastpakken omdat die persoon niet luistert.
Er zijn echter situaties waarin lichamelijk contact toegestaan kan zijn.
Het belangrijkste voorbeeld is een burgeraanhouding. Wanneer een beveiliger iemand op heterdaad betrapt bij het plegen van een strafbaar feit, mag hij die persoon net als iedere andere burger aanhouden.
Zo nodig mag iemand worden vastgehouden om te voorkomen dat hij vlucht, maar alleen zolang dat noodzakelijk is. De verdachte moet daarna zo snel mogelijk aan de politie worden overgedragen.
Lees hierover uitgebreider: Mag een beveiliger je aanraken?
Mag een beveiliger iemand aanhouden?
Ja, bij ontdekking op heterdaad.
Dit recht heeft de beveiliger niet vanwege zijn beroep, maar omdat iedere burger in Nederland iemand op heterdaad mag aanhouden.
Een beveiliger kan dus niet zomaar iemand aanhouden omdat hij die persoon verdacht vindt.
Na een burgeraanhouding moet de verdachte zo snel mogelijk aan de politie worden overgedragen.
Mag een beveiliger geweld gebruiken?
Een particuliere beveiliger heeft geen algemene geweldsbevoegdheid zoals een politieagent.
Dat betekent niet dat een beveiliger zich nooit lichamelijk mag verdedigen. Net als iedere burger mag hij zich bijvoorbeeld verdedigen tegen een directe aanval.
Ook bij een rechtmatige burgeraanhouding kan beperkte dwang soms noodzakelijk zijn om te voorkomen dat iemand wegloopt.
Daarbij geldt altijd dat het gebruikte geweld niet verder mag gaan dan noodzakelijk.
Mag een beveiliger iemand de toegang weigeren?
Ja, in veel situaties wel.
Veel beveiligingswerk vindt plaats in gebouwen of op terreinen waar toegangsvoorwaarden gelden.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een geldig toegangsbewijs;
- bezoekersregistratie;
- leeftijdscontrole;
- tassencontrole;
- verboden voorwerpen;
- naleving van huisregels.
Wie niet aan deze voorwaarden voldoet, kan de toegang worden geweigerd.
De beveiliger bepaalt deze regels meestal niet zelf, maar voert ze uit namens de eigenaar, opdrachtgever of organisator.
Mag een beveiliger camerabeelden bekijken?
Beveiligers werken regelmatig met cameratoezicht.
Dat betekent niet dat camerabeelden onbeperkt gebruikt of bekeken mogen worden. De organisatie die cameratoezicht inzet, moet zich houden aan de privacyregels.
Een beveiliger mag camerabeelden gebruiken wanneer dat onderdeel is van zijn werkzaamheden en binnen de daarvoor geldende regels gebeurt.
Wat is het verschil tussen een beveiliger en een boa?
Een beveiliger en een buitengewoon opsporingsambtenaar (boa) zijn juridisch niet hetzelfde.
Een particuliere beveiliger heeft in principe geen bijzondere opsporingsbevoegdheden.
Een boa kan die wel hebben. Welke bevoegdheden een boa precies heeft, hangt af van zijn functie en domein.
Sommige boa's mogen bijvoorbeeld een proces-verbaal opmaken of onder bepaalde omstandigheden iemands identiteit vaststellen.
Waarom lijkt een beveiliger soms toch meer te mogen?
Omdat beveiligers vaak werken op locaties waar de eigenaar voorwaarden aan de toegang mag stellen.
Een beveiliger kan iemand bijvoorbeeld niet zomaar wettelijk verplichten een tas te openen. Maar als tassencontrole onderdeel is van de toegangsvoorwaarden, kan weigeren betekenen dat iemand niet naar binnen mag.
Daarom is bij beveiligingswerk niet alleen de vraag belangrijk:
“Mag een beveiliger dit?”
Maar vooral:
“Op welke basis doet de beveiliger dit?”
Dat kan bijvoorbeeld zijn:
- een wettelijke regel;
- een burgeraanhouding;
- noodweer;
- toestemming;
- huisregels;
- toegangsvoorwaarden;
- een bijzondere wettelijke regeling.
Veelgestelde vragen
Heeft een beveiliger dezelfde bevoegdheden als de politie?
Nee. Een particuliere beveiliger heeft geen algemene politiebevoegdheden.
Mag een beveiliger mij aanhouden?
Ja, wanneer hij iemand op heterdaad betrapt bij een strafbaar feit. De verdachte moet daarna zo snel mogelijk aan de politie worden overgedragen.
Mag een beveiliger mijn identiteitsbewijs controleren?
Een beveiliger mag erom vragen, bijvoorbeeld als onderdeel van een toegangscontrole. Dat is niet hetzelfde als het wettelijk vorderen van een identiteitsbewijs.
Mag een beveiliger mijn tas doorzoeken?
Een beveiliger kan vragen of je vrijwillig meewerkt aan een tassencontrole. Zonder bijzondere wettelijke grondslag mag hij een tas niet zomaar onder dwang doorzoeken.
Mag een beveiliger mij fouilleren?
Een gewone particuliere beveiliger heeft geen algemene fouilleringsbevoegdheid. Bij bepaalde toegangscontroles of bijzondere beveiligingssituaties kunnen andere regels gelden.
Mag een beveiliger geweld gebruiken?
Een beveiliger heeft geen algemene geweldsbevoegdheid. Wel gelden voor hem dezelfde mogelijkheden tot bijvoorbeeld zelfverdediging en burgeraanhouding als voor andere burgers.
Beveiligers hebben verantwoordelijkheden, geen vrijbrief
Beveiligers hebben een belangrijke taak bij het beschermen van personen, gebouwen en goederen. Maar een beveiligingsuniform geeft geen onbeperkte bevoegdheden.
Het uitgangspunt blijft:
een particuliere beveiliger heeft in principe dezelfde wettelijke bevoegdheden als iedere andere burger.
Het verschil zit vooral in zijn professionele rol, de locatie waar hij werkt, de regels die daar gelden en de opdracht die hij namens de eigenaar of organisatie uitvoert.
Voor beveiligers zelf is het daarom minstens zo belangrijk om te weten waar de grens ligt als om te weten wanneer optreden noodzakelijk is.
Bronnen
Voor dit artikel is onder meer gebruikgemaakt van informatie van:
- Justis
- Politie
- Rijksoverheid
- Nederlandse Veiligheidsbranche
Dit artikel gaat over reguliere particuliere beveiligers in Nederland. Voor boa's, luchthavenbeveiliging en andere bijzondere beveiligingsfuncties kunnen aanvullende regels gelden.
