Waarom sommige beveiligers overal problemen zien en anderen bijna niets
Twee beveiligers lopen tijdens dezelfde dienst door hetzelfde gebouw. Toch kan observeren als beveiliger voor allebei iets heel anders betekenen. De één ziet bij iedere bezoeker een mogelijk risico, merkt elk afwijkend geluid op en vertrouwt vrijwel niemand. De ander loopt rustig zijn ronde en ziet weinig bijzonders. Hoe kan het dat beveiligers dezelfde situatie zo verschillend beoordelen?
Dat heeft niet alleen te maken met ervaring. Ook persoonlijkheid, eerdere gebeurtenissen, verwachtingen en vermoeidheid spelen een belangrijke rol.
Observeren als beveiliger: je brein ziet wat het verwacht
Wie tijdens een dienst voortdurend op zoek is naar problemen, zal ze ook sneller denken te zien. Dat klinkt vreemd, maar ons brein werkt voor een deel op basis van verwachtingen.
Een beveiliger die net een briefing heeft gehad over winkeldiefstal, zal bijvoorbeeld extra letten op mensen die opvallend om zich heen kijken. Na een agressie-incident kan iemand juist sneller spanning herkennen in stemgebruik of lichaamstaal.
Dat is nuttig. Beveiligers moeten immers afwijkingen kunnen signaleren. Maar er zit ook een risico aan: niet ieder afwijkend gedrag betekent automatisch dat er iets mis is.
Iemand die zenuwachtig kijkt, kan net zo goed verdwaald zijn, haast hebben of zich simpelweg ongemakkelijk voelen.
Ervaring maakt scherp, maar kan ook kleuren
Ervaren beveiligers herkennen vaak sneller situaties die mogelijk uit de hand lopen. Ze hebben honderden vergelijkbare situaties meegemaakt en weten waarop ze moeten letten.
Toch kan ervaring ook een valkuil worden.
Wie regelmatig agressieve bezoekers heeft meegemaakt, kan bijvoorbeeld eerder verwachten dat een discussie gaat escaleren. Daardoor kan een beveiliger sneller streng of wantrouwend reageren.
Een minder ervaren collega ziet misschien juist helemaal geen gevaar, omdat hij bepaalde signalen nog niet herkent.
De ideale situatie ligt ergens tussen die twee uitersten: alert zijn zonder overal direct een dreiging van te maken.
Sommigen hebben van nature een scherpere radar
Mensen verschillen bovendien simpelweg van karakter.
De ene beveiliger is voorzichtig en merkt ieder detail op. Een deur die normaal dichtstaat maar nu open is, een bezoeker die twee keer langs dezelfde ingang loopt of een voertuig dat ongebruikelijk lang geparkeerd staat.
Een ander kijkt vooral naar duidelijke overtredingen en grijpt pas in wanneer er daadwerkelijk iets gebeurt.
Beide eigenschappen kunnen nuttig zijn. De oplettende beveiliger ontdekt misschien eerder een probleem. De rustigere collega voorkomt juist dat onschuldige situaties onnodig groot worden gemaakt.
Daarom kunnen beveiligers veel van elkaar leren.
Omdat er altijd een plek is
waar het leuker is!
Vermoeidheid beïnvloedt wat je ziet
Ook je lichamelijke toestand speelt een rol.
Na een lange nachtdienst neemt je concentratie af. Kleine veranderingen kunnen je ontgaan en je reageert soms minder snel op signalen.
Het tegenovergestelde kan eveneens gebeuren. Wie gespannen, gestrest of oververmoeid is, kan juist sneller schrikken of normale gebeurtenissen als verdacht ervaren.
Daarom is professioneel functioneren meer dan alleen goed observeren. Het betekent ook weten hoe scherp je zelf op dat moment bent.
Pas op voor tunnelvisie
Een belangrijke valkuil is tunnelvisie. Zodra je denkt dat iemand iets van plan is, ga je vaak vooral letten op gedrag dat jouw vermoeden bevestigt.
Stel dat je denkt dat een bezoeker iets probeert te stelen. Vanaf dat moment valt ieder vreemd gebaar extra op. Signalen die juist aantonen dat er niets aan de hand is, kunnen ongemerkt minder aandacht krijgen.
Een goede beveiliger stelt zichzelf daarom regelmatig de vraag: wat zie ik daadwerkelijk en wat denk ik dat ik zie?
Dat verschil is belangrijk.
De beste beveiliger kijkt én blijft nadenken
Goed observeren betekent niet dat je overal gevaar moet zien. Maar het betekent ook niet dat je pas wakker wordt wanneer het al misgaat.
Professionele beveiligers combineren alertheid met gezond verstand. Ze kijken naar afwijkend gedrag, verzamelen informatie en trekken niet te snel conclusies.
Juist daarom is samenwerken zo belangrijk. Wanneer jij iets verdachts ziet en je collega helemaal niet, betekent dat niet automatisch dat één van jullie ongelijk heeft.
Bespreek wat je ziet. Vraag hoe de ander de situatie beoordeelt. Soms ontdek je daardoor een risico dat je zelf had gemist. En soms blijkt een situatie veel onschuldiger dan je in eerste instantie dacht.
Een goede beveiliger ziet dus niet overal problemen. Een goede beveiliger ziet vooral wanneer iets écht aandacht verdient.
Meer artikelen vind je in de rubriek Functioneren
