Mag een beveiliger je aanraken?
Een hand op je schouder, tegengehouden worden bij een ingang of vastgepakt worden wanneer je probeert weg te lopen. Mag een beveiliger je aanraken? Een beveiliger draagt een uniform en heeft een veiligheidstaak, maar heeft niet automatisch dezelfde bevoegdheden als een politieagent.
Kort antwoord: ja, een beveiliger mag je in bepaalde situaties aanraken. Maar een beveiliger heeft geen algemene bevoegdheid om mensen zomaar vast te pakken of geweld te gebruiken. Of lichamelijk contact is toegestaan, hangt af van de situatie, het doel en de manier waarop de beveiliger optreedt.
Mag een beveiliger je zomaar vastpakken?
Het dragen van een beveiligingsuniform geeft iemand geen bijzondere bevoegdheid om andere mensen fysiek vast te pakken.
Justis is daar duidelijk over: een particuliere beveiliger mag wat betreft het gebruik van geweld in principe net zoveel, of net zo weinig, als een gewone burger.
Een beveiliger kan dus niet simpelweg iemand bij zijn arm grijpen omdat die persoon niet onmiddellijk doet wat hem wordt gevraagd.
Dat betekent overigens niet dat ieder lichamelijk contact verboden is. Een tikje op de schouder om iemands aandacht te krijgen is iets heel anders dan iemand hardhandig vastpakken of tegen de grond werken.
De omstandigheden bepalen dus veel.
Wanneer mag een beveiliger iemand wel vastpakken?
Een belangrijke uitzondering ontstaat wanneer iemand op heterdaad wordt betrapt op een strafbaar feit.
Iedere burger mag volgens artikel 53 van het Wetboek van Strafvordering iemand aanhouden die op heterdaad wordt betrapt. Dat geldt dus ook voor een beveiliger.
Denk aan een beveiliger die daadwerkelijk ziet dat iemand een product steelt en vervolgens probeert weg te rennen.
Volgens de politie mag bij zo'n burgeraanhouding dwang worden gebruikt om te voorkomen dat de verdachte wegloopt. Een verdachte vasthouden kan daaronder vallen.
Maar daar zit een belangrijke beperking aan: er mag niet méér dwang worden gebruikt dan noodzakelijk is.
Geeft iemand zich over en probeert diegene niet meer te vluchten? Dan vervalt ook de noodzaak om verdere dwang te gebruiken.
Mag een beveiliger je tegenhouden bij een ingang?
Ook hier speelt de situatie een belangrijke rol.
Beveiligers worden veel gebruikt voor toegangscontrole bij winkels, bedrijven, evenementen, ziekenhuizen en andere locaties. Zij kunnen namens een eigenaar of organisator bepalen of iemand aan de toegangsvoorwaarden voldoet.
Een beveiliger kan bijvoorbeeld voor een ingang gaan staan en duidelijk maken dat iemand niet naar binnen mag.
Dat geeft hem echter niet automatisch het recht om iemand zonder verdere aanleiding hardhandig vast te pakken.
Het verschil tussen iemand de toegang blokkeren en iemand fysiek vastpakken is daarom belangrijk.
Mag een beveiliger je aanraken tijdens het fouilleren?
Bij evenementen komen beveiligers en bezoekers soms bewust lichamelijk met elkaar in contact tijdens een veiligheidscontrole.
Een particuliere beveiliger heeft echter geen algemene wettelijke fouilleerbevoegdheid zoals bepaalde opsporingsambtenaren die kunnen hebben.
Bij bijvoorbeeld een festival kan een bezoeker wel instemmen met een controle aan de kleding als voorwaarde om het terrein te mogen betreden.
Ook uit rechtspraak blijkt dat zo'n controle door particuliere beveiliging mogelijk is wanneer een bezoeker daarmee instemt.
Wil je niet aan zo'n controle meewerken? Dan betekent dat doorgaans niet dat een beveiliger de controle met geweld mag afdwingen. De organisator kan je wel de toegang weigeren.
Mag een beveiliger geweld gebruiken?
Hier ontstaat regelmatig verwarring.
Een particuliere beveiliger heeft niet vanwege zijn beroep een bijzondere bevoegdheid om geweld te gebruiken. Justis benadrukt dat een beveiliger op dit punt in beginsel dezelfde mogelijkheden en beperkingen heeft als iedere andere burger.
Dat betekent niet dat een beveiliger nooit fysiek mag optreden.
Bij een rechtmatige aanhouding op heterdaad kan bijvoorbeeld enige dwang noodzakelijk zijn om te voorkomen dat een verdachte vlucht. De politie benadrukt daarbij dat het gebruikte geweld niet verder mag gaan dan noodzakelijk.
Een beveiliger die iemand vasthoudt om te voorkomen dat een op heterdaad betrapte verdachte wegloopt, is dus een heel andere situatie dan een beveiliger die iemand hardhandig vastpakt vanwege een woordenwisseling.
En als je weigert te vertrekken?
Stel dat een beveiliger je namens een winkel of bedrijf vraagt om het pand te verlaten.
Dat betekent niet automatisch dat hij je direct naar buiten mag slepen.
Weigeren om een besloten locatie te verlaten nadat je namens de rechthebbende bent gevorderd weg te gaan, kan echter wel juridische gevolgen hebben. In zo'n situatie kan bijvoorbeeld de politie worden ingeschakeld.
Ook daarom is het verstandig onderscheid te maken tussen wat een beveiliger je vraagt en welke fysieke middelen hij daarbij mag gebruiken.
Dus: mag een beveiliger je aanraken?
Ja, maar niet zomaar. Een beveiliger heeft geen speciale bevoegdheid om mensen naar eigen inzicht vast te pakken of fysiek te dwingen.
Normaal lichamelijk contact is niet automatisch verboden. Daarnaast kan fysiek optreden in specifieke omstandigheden gerechtvaardigd zijn, bijvoorbeeld wanneer een beveiliger iemand op heterdaad aanhoudt en moet voorkomen dat de verdachte vlucht.
Maar daarbij geldt steeds dezelfde belangrijke grens: het lichamelijke optreden moet passen bij de situatie en mag niet verder gaan dan noodzakelijk.
Een beveiligingsuniform geeft dus geen vrijbrief om iemand vast te pakken.
Bekijk ook ons complete overzicht: Wat mag een beveiliger wel en niet?
