Ben je verplicht te luisteren naar een beveiliger?
Een beveiliger vraagt je ergens weg te gaan, je tas te openen of je identiteitsbewijs te laten zien. Ben je verplicht te luisteren naar een beveiliger? Een particuliere beveiliger is immers geen politieagent en heeft niet dezelfde bevoegdheden. Toch kun je de aanwijzingen van een beveiliger niet altijd zonder gevolgen negeren.
Kort antwoord: je bent niet automatisch verplicht om alles te doen wat een beveiliger zegt. Een particuliere beveiliger heeft in beginsel niet meer wettelijke bevoegdheden dan een gewone burger. Maar wanneer een beveiliger namens de eigenaar of organisator van een winkel, bedrijf, ziekenhuis, evenement of ander terrein optreedt, kan weigeren wel gevolgen hebben. Je kunt bijvoorbeeld de toegang worden geweigerd of worden verzocht het terrein te verlaten.
Wanneer moet je luisteren naar een beveiliger?
Het is vooral belangrijk waarom een beveiliger je een aanwijzing geeft.
Een particuliere beveiliger heeft niet zomaar de bevoegdheid om burgers allerlei bevelen te geven. Justis stelt dat een particuliere beveiliger wat betreft bijvoorbeeld het gebruik van geweld in principe net zoveel of net zo weinig mag als een gewone burger.
Beveiligers werken echter meestal in opdracht van een bedrijf, instelling, winkelier of organisator. Zij bewaken daar de veiligheid en houden toezicht op de orde. Daardoor kunnen zij namens de eigenaar of gebruiker regels handhaven.
Mag een beveiliger je toegang weigeren?
Ja. Denk bijvoorbeeld aan een evenement waar bezoekers bij binnenkomst hun tas moeten laten controleren. Je hoeft een beveiliger niet automatisch toestemming te geven om je tas te controleren.
Maar dat betekent niet dat je vervolgens ook naar binnen moet worden gelaten.
De organisator kan een veiligheidscontrole als voorwaarde voor toegang stellen. Werk je daar niet aan mee, dan kan de toegang worden geweigerd.
Hetzelfde geldt bijvoorbeeld voor het tonen van een identiteitsbewijs. Volgens de Rijksoverheid mogen particuliere beveiligers bezoekers van een pand vragen zich te identificeren. Wil een bezoeker dat niet, dan mag de beveiliger de toegang weigeren.
Wat als een beveiliger zegt dat je moet vertrekken?
Een aanwijzing om een terrein of gebouw te verlaten is serieuzer dan een vrijblijvend verzoek.
Een winkelier mag bijvoorbeeld huisregels vaststellen. Overtreedt een klant deze regels, dan kan diegene worden gevraagd de winkel te verlaten. Een beveiliger kan zo'n verzoek namens de winkelier overbrengen.
Volgens de politie kan uiteindelijk sprake zijn van lokaalvredebreuk wanneer iemand ondanks herhaalde verzoeken weigert een winkel te verlaten.
Ook artikel 138 van het Wetboek van Strafrecht is hierbij relevant. Daarin staat dat iemand die wederrechtelijk in een besloten lokaal of op een erf verblijft en zich niet op vordering van of namens de rechthebbende verwijdert, strafbaar kan zijn.
Een beveiliger hoeft dus geen politieagent te zijn om een verzoek om te vertrekken juridische gevolgen te laten krijgen.
Moet je meewerken aan een tassencontrole?
Niet iedere opdracht van een beveiliger is juridisch afdwingbaar.
Een goed voorbeeld is tassencontrole. Een winkel of evenement kan in de huisregels opnemen dat bezoekers moeten meewerken aan tassencontrole. De politie noemt het meewerken aan een tassencontrole zelfs als voorbeeld van een mogelijke winkelhuisregel.
Maar er is verschil tussen iemand dwingen mee te werken en voorwaarden stellen aan toegang.
Weiger je een controle? Dan kan het gevolg zijn dat je niet naar binnen mag of wordt gevraagd het terrein te verlaten.
Een beveiliger is geen politieagent of boa
Dat onderscheid is belangrijk. Een beveiliger, boa en politieagent kunnen in de praktijk soms vergelijkbare werkzaamheden uitvoeren, maar hun wettelijke bevoegdheden verschillen.
Boa's kunnen voor hun specifieke werkzaamheden opsporingsbevoegdheden hebben. Sommige boa's mogen onder voorwaarden bijvoorbeeld fouilleren of bepaalde geweldsmiddelen gebruiken.
Een particuliere beveiliger krijgt zulke bevoegdheden niet automatisch door zijn functie of uniform.
Mag je een beveiliger dan gewoon negeren?
Dat is meestal geen verstandige conclusie.
Een beveiliger kan misschien niet iedere aanwijzing wettelijk afdwingen, maar kan wel optreden namens degene die zeggenschap heeft over een gebouw, terrein of evenement.
Een beveiliger kan bijvoorbeeld aangeven dat je:
- een bepaalde ruimte niet mag betreden;
- zonder toegangscontrole niet naar binnen mag;
- je aan de huisregels moet houden;
- een gebouw of terrein moet verlaten.
Negeer je zo'n aanwijzing, dan kan dat betekenen dat je geen toegang krijgt, moet vertrekken of dat uiteindelijk de politie wordt ingeschakeld.
Dus: ben je verplicht te luisteren naar een beveiliger?
Nee, je bent niet automatisch verplicht om alles te doen wat een beveiliger zegt. Een particuliere beveiliger heeft geen algemene bevoegdheid om burgers bevelen te geven zoals een politieagent dat in bepaalde situaties wel heeft.
Maar de context maakt een groot verschil. Treedt een beveiliger namens een eigenaar of organisator op, dan kunnen zijn aanwijzingen gebaseerd zijn op huisregels, toegangsvoorwaarden of het recht van de eigenaar om te bepalen wie op het terrein mag verblijven.
De vraag is daarom niet alleen: moet ik luisteren naar een beveiliger?
Vraag je vooral af: waarom geeft de beveiliger deze aanwijzing en namens wie treedt hij op?
Lees ook:
Wat mag een beveiliger wel en niet?
Bekijk het complete overzicht van de bevoegdheden van particuliere beveiligers.
